Το Σάββατο 16 Μαΐου, επίκεντρο του εορτασμού ήταν η Κρήτου Τέρα και το Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών του Terra Cypria, που βρίσκεται στο χωριό. Εκεί οι επισκέπτες μπορούσαν να συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες, όπως:

• Δακτυλίωση και απελευθέρωση πουλιών που έτυχαν φροντίδας στο Κέντρο Περίθαλψης της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας
• Διαδραστικά παιχνίδια
• Χειροτεχνίες
• Πεζοπορία στον καταρράκτη Κρεμιώτη
• Δραστηριότητα για τα ασπόνδυλα
• Εργαστήρι με τοπικά προϊόντα και ξενάγηση στο χωριό, καθώς και
• Εργαστήρι με φτερά πουλιών.

Την Κυριακή 17 Μαΐου, ο εορτασμός μεταφέρθηκε στον εκδρομικό χώρος Σμιγιές, στον Ακάμα. Η μέρα ξεκίνησε με επίδειξη δακτυλίωσης πουλιών και συνεχίστηκε με εκπαιδευτική πεζοπορία στο μονοπάτι «Σμιγιές». Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, το κοινό είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί για τη σημασία της χλωρίδας και της πανίδας της περιοχής, η οποία περιλαμβάνεται στο δίκτυο Natura 2000.

Τις δραστηριότητες του διήμερου εορτασμού συντόνιζε το Terra Cypria, ενώ πραγματοποιήθηκαν με τη συμβολή εκπροσώπων του έργου από: Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών, Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, Τμήμα Δασών, BirdLife Cyprus και Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου.

Τι είναι το Δίκτυο Natura 2000

Το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 είναι ένα ευρύ ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων φυσικών περιοχών για είδη χλωρίδας, πανίδας, πτηνών και οικοτόπων. Παράλληλα με την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, το δίκτυο Natura 2000 μας προσφέρει σημαντικά οφέλη. Για παράδειγμα, βοηθά στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, μας προστατεύει από φυσικές καταστροφές, συμβάλλει στην ασφάλεια των τροφίμων, μας προσφέρει καθαρό νερό, προσελκύει επισκέπτες υποστηρίζοντας έτσι την οικονομία των γύρω περιοχών και δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Το έργο «Πανδώτειρα»

Το έργο «Πανδώτειρα» ασχολείται με τη διαχείριση του δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο και στοχεύει στο να καταστεί το δίκτυο πιο αποτελεσματικό, λειτουργικό και βιώσιμο. Συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με συντονιστή το Τμήμα Περιβάλλοντος, ενώ στο έργο συμμετέχουν ακόμη 13 συνεργαζόμενοι φορείς από Κυβερνητικά Τμήματα, Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, Μη Κερδοσκοπικούς Οργανισμούς και ιδιωτικές εταιρείες. Μάθετε περισσότερα για το έργο εδώ.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες από τον εορτασμό εδώ.

The post Γιορτή Natura 2000 (2026) appeared first on Πανδώτειρα.

Σάββατο 16 Μαΐου, Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών (Κρήτου Τέρα)

Από τις 9:30 μέχρι τις 13:00, οι επισκέπτες θα μπορούν να συμμετάσχουν σε διάφορες δραστηριότητες στο Κυπριακό Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών, στο χωριό Κρήτου Τέρα. Δείτε το πρόγραμμα εδώ.

1.Δακτυλίωση και απελευθέρωση πουλιών

Δείτε από κοντά μια επίδειξη δακτυλίωσης πουλιών που φιλοξενήθηκαν και ανάρρωσαν στο Κέντρο Περίθαλψης της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, αλλά και πουλιών από την περιοχή! Μάθετε για τη σημασία της δακτυλίωσης στην παρακολούθηση των πληθυσμών των πουλιών, και τις προσπάθειες αποκατάστασής τους!

2.Διαδραστικά παιχνίδια

Μια σειρά διαδραστικών παιχνιδιών που εστιάζουν στα μοναδικά είδη του νησιού. Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν για την κυπριακή χλωρίδα και πανίδα, ανακαλύπτοντας τα ενδημικά είδη και τη σημασία της προστασίας των τοπικών οικοσυστημάτων μέσα από παιχνίδια.

3.Χειροτεχνίες

Χρησιμοποιούμε υλικά από τη φύση και ανακυκλώσιμα είδη για να δημιουργήσουμε κατασκευές με περιβαλλοντικό θέμα.

4.Πεζοπορία στον καταρράκτη Κρεμιώτη (απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής)

Περπατήστε μαζί μας σε αυτή τη σύντομη (1,5 χλμ), αλλά μαγευτική διαδρομή προς τον καταρράκτη Κρεμιώτη, περνώντας μέσα από ένα καταπράσινο τοπίο. Θα μάθουμε για την πλούσια βιοποικιλότητα της περιοχής παρέα με τις μελωδίες των πουλιών και τον ήχο του νερού. Η πεζοπορία θα μας οδηγήσει στον δροσερό καταρράκτη, ύψους 25 μέτρων – μια ιδανική τοποθεσία για χαλάρωση.

Το μονοπάτι είναι κυκλικό, διάρκειας περίπου 1 ώρας.

Εκκίνηση στις 10:30, από τον χώρο στάθμευσης του καταρράκτη. Η πεζοπορία θα ολοκληρωθεί στις 11:30 με την επιστροφή μας στο σημείο εκκίνησης.

Βαθμός δυσκολίας: 1 (εύκολο). Δεν συνίσταται για παιδιά κάτω των 6 ετών.

5.Δραστηριότητα για τα ασπόνδυλα (απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής)

Μέσα από διαδραστικές δραστηριότητες, τα παιδιά γνωρίζουν τα ασπόνδυλα του γλυκού νερού, μαθαίνουν πώς να τα αναγνωρίζουν και μελετούν την οικολογία τους. Κατάλληλο για παιδιά άνω των 6 ετών.

Η δραστηριότητα θα γίνει στον καταρράκτη Κρεμιώτη.

6.Εργαστήρι με τοπικά προϊόντα και ξενάγηση στο χωριό (απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής)

Ελάτε να φτιάξετε παραδοσιακές ελιόπιτες με καθοδήγηση από κάτοικο του χωριού στην αυλή της ταβέρνας “Το Μυλάρι”, στην Κρήτου Τέρα.

Μέχρι να ψηθούν οι ελιόπιτες θα μπορείτε να συμμετέχετε σε ξενάγηση του χωριό. Ελάτε μαζί μας για να μάθετε για την πολιτιστική κληρονομιά της Κρήτου Τέρα και τη ζωή των κατοίκων.

7.Εργαστήρι με φτερά πουλιών

Σε αυτό το εργαστήρι, τα παιδιά μελετούν τα φτερά των πουλιών για να καταλάβουν τη λειτουργία τους. Μαθαίνουν πώς αυτά βοηθούν στην πτήση, στη μόνωση από τις καιρικές συνθήκες και στην επικοινωνία μεταξύ των ειδών. Κατάλληλο για παιδιά άνω των 6 ετών.

Χώροι στάθμευσης στο χωριό:

• Είσοδος χωριού: https://maps.app.goo.gl/NTSnDsK9mqUzYEqh8
• https://maps.app.goo.gl/v8SVdPQy1N9uTxEu9
• https://maps.app.goo.gl/kRnb2BpBsvi9q7ue7

Κυριακή, 17 Μαΐου, Εκδρομικός χώρος Σμιγιές (Ακάμας)

Η μέρα θα ξεκινήσει στις 9:00 με δακτυλίωση και απελευθέρωση πουλιών και θα ολοκληρωθεί με πεζοπορία.

1.Δακτυλίωση και απελευθέρωση πουλιών

Η δακτυλίωση μας βοηθά να προστατεύσουμε τα πουλιά, παρακολουθώντας τη μετανάστευση και την επιβίωσή τους. Θέλετε να δείτε πώς γίνεται; Ελάτε στην επίδειξη δακτυλίωσης και γνωρίστε τον κόσμο τους από κοντά!

2.Εκπαιδευτική πεζοπορία στο κυκλικό μονοπάτι «Σμιγιές» (απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής)

Ακολουθήστε μας στο εντυπωσιακό μονοπάτι «Σμιγιές» στον Ακάμα, σε μια διαδρομή με εναλλασσόμενα τοπία και σημεία πανοραμικής θέας προς όλη τη Χερσόνησο. Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής πεζοπορίας, ειδικοί θα μας μιλήσουν για την προστατευόμενη περιοχή του Ακάμα, τη γεωλογία, καθώς και τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Επιπλέον, θα μάθουμε για τις θαλάσσιες χελώνες και τις Μεσογειακές φώκιες, καθώς ατενίζουμε τη θέα προς τη Λάρα – έναν από τους σημαντικότερους βιότοπους των θαλάσσιων χελωνών στη Μεσόγειο.

Για την πεζοπορία έχετε δύο επιλογές:

• η μακρινή διαδρομή μήκους 7,5 χλμ (διάρκεια 3 ώρες) θα μας οδηγήσει επιπλέον σε ένα εγκαταλελειμμένο ορυχείο και ένα παλιό καμίνι.
• η σύντομη διαδρομή μήκους 2,5 χλμ (διάρκεια 1,5 ώρα) είναι κατάλληλη για οικογένειες με παιδιά άνω των 6 ετών. Σε αυτή την διαδρομή θα προσφερθεί διαδραστική δραστηριότητα για παιδιά.

Εκκίνηση και για τις 2 διαδρομές στις 9:45, από τον εκδρομικό χώρο Σμιγιές.

Η πεζοπορία, και για τις δύο διαδρομές, θα ολοκληρωθεί με την επιστροφή μας στον εκδρομικό χώρο. Εκεί θα μας περιμένουν δροσιστικά ροφήματα!

Βαθμός δυσκολίας: 2 (μέτριο). Δεν συνίσταται για παιδιά κάτω των 6 ετών.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΕΔΩ.

Για ερωτήσεις σχετικά με τον εορτασμό, επικοινωνείτε με το info@pandoteira.cy ή στο 22489105.

The post Ευρωπαϊκή Ημέρα Natura 2000 – Εορτασμός 2026 appeared first on Πανδώτειρα.

Στο πλαίσιο του Έργου Πανδώτειρα διοργανώθηκε στις 20 Απριλίου, 2026, επίσκεψη με βάρκα για τους Διευθυντές Φύσης της ΕΕ, προς το νησάκι του Αγίου Γεωργίου στον Ακάμα. Στόχος ήταν η ανάδειξη της οικολογικής αξίας της περιοχής. Η επίσκεψη ξεκίνησε από το λιμανάκι στο Λατσί και περιλάμβανε τον περίπλου του Αγίου Γεωργίου, καθώς η αποβίβαση σε αυτό δεν επιτρέπεται.

Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, οι επισκέπτες ενημερώθηκαν από λειτουργό της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας για την περιβαλλοντική αξία του Αγίου Γεωργίου, καθώς στο νησάκι φωλιάζουν Μεσογειακοί Θαλασσοκόρακες (Gulosus aristotelis desmarestii), υποείδος που βρίσκεται μόνο στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό θαλασσοπούλι που εξαρτάται από βραχονησίδες και απότομες βραχώδεις ακτές για τη φωλεοποίηση του και από τη θάλασσα για την τροφοληψία του. Το υποείδος προστατεύεται και ανήκει στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα πουλιά.

Οι επισκέπτες ενημερώθηκαν επίσης για τις απειλές που αντιμετωπίζουν οι Μεσογειακοί Θαλασσοκόρακες στην Κύπρο, όπως κινδύνους από τρωκτικά που κατασπαράζουν τα αυγά και τους νεοσσούς τους, ενόχληση από σκάφη που πλησιάζουν πολύ κοντά στους βράχους, καθώς και από τη παρεμπίπτουσα αλιεία (bycatch). Επιπλέον, καθώς οι Θαλασσοκόρακες κυνηγούν ψάρια βουτώντας δεκάδες μέτρα στον βυθό, κινδυνεύουν επίσης να μπλεχτούν σε αλιευτικά δίχτυα ή και σε εγκαταλελειμμένα αλιευτικά δίχτυα, γνωστά και ως ghost nets, και να οδηγηθούν σε πνιγμό.

Επίσης, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν με κιάλια τους Θαλασσοκόρακες, αλλά και τους Νησόγλαρους (Larus michahellis) που φωλιάζουν επίσης στο νησάκι. Η βαρκάδα ολοκληρώθηκε με σύντομη επίσκεψη στο Blue Lagoon, όπου οι συμμετέχοντες θαύμασαν τα καταγάλανα νερά.

Η δράση αυτή, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συνάντησης των Διευθυντών Φύσης της ΕΕ, συνέβαλε ουσιαστικά στην κατανόηση της σημασίας της προστασίας της Χερσονήσου του Ακάμα.

Την επίσκεψη διοργάνωσαν, στο πλαίσιο του έργου Πανδώτειρα, το Τμήμα Περιβάλλοντος και το Terra Cypria.

Μάθετε περισσότερα για τη δουλειά που κάνει η ομάδα του έργου Πανδώτειρα για τον Θαλασσοκόρακα εδώ.

Φωτογραφικό υλικό: Αναστασία Αρίστου (Terra Cypria)

The post Βαρκάδα στο νησάκι Άγιος Γεώργιος στον Ακάμα appeared first on Πανδώτειρα.

Κατά την πεζοπορία, μέλη της ομάδας του έργου Πανδώτειρα από το Terra Cypria, το Πανεπιστήμιο Frederick και το BirdLife Cyprus, ανέλαβαν τους εκπαιδευτικούς στόχους της εκδήλωσης. Συγκεκριμένα, ενημέρωσαν τους συμμετέχοντες για τις προστατευόμενες περιοχές της Κύπρου, τη χλωρίδα, την πανίδα και την πτηνοπανίδα που φιλοξενεί η συγκεκριμένη προστατευόμενη περιοχή, καθώς και για τη μοναδική γεωλογία της περιοχής.

Η διαδρομή μας πρόσφερε εκπληκτική θέα προς το Ακρωτήρι και την αλυκή της Λεμεσού, αλλά και τον Πενταδάκτυλο, την Κερύνεια και τον Κόλπο της Μόρφου. Περπατήσαμε ανάμεσα σε αόρατους και ενδημικές λατζιές και παρατηρήσαμε τα αγριολούλουδα της εποχής, όπως τις πανέμορφες ορχιδέες. Επίσης το κοινό έμαθε για τα είδη πουλιών της περιοχής, αν και ο δυνατός άνεμος δεν μας επέτρεψε να κάνουμε πτηνοπαρατήρηση. Τέλος, μερικές σύντομες στάσεις μας επέτρεψαν να παρατηρήσουμε σημεία φυσικού και γεωλογικού ενδιαφέροντος.

Οι προστατευόμενες περιοχές «ΕΖΔ Μαδαρή – Παπούτσα» και «ΖΕΠ Βουνοκορφές Μαδαρής – Παπούτσας», μέσα στις οποίες βρίσκεται το μονοπάτι, φιλοξενούν 40 από τα 131 είδη ενδημικών φυτών της Κύπρου, καθώς και πολλά μεταναστευτικά και άλλα σημαντικά είδη πουλιών που φωλιάζουν εκεί.

Σε ολόκληρη τη διαδρομή γύρω από τα «Τεισιά της Μαδαρής» εμφανίζονται φλεβικά πυριγενή πετρώματα και είναι μία από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις του πετρώματος αυτού. Οι σχεδόν κατακόρυφοι βράχοι ξεπροβάλλουν σαν τείχη στις βουνοκορφές.

Πέραν από την ενημέρωση για τη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής, στόχος της πεζοπορίας ήταν και η μετάδοση καλών πρακτικών στο κοινό που ασχολείται, οργανωμένα ή μη, με την πεζοπορία στη φύση.

Μάθετε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

The post Εκπαιδευτική πεζοπορία στα «Τεισιά της Μαδαρής» appeared first on Πανδώτειρα.

Σκέφτεσαι να δημιουργήσεις μια επιχείρηση φιλική προς το περιβάλλον, ή να εντάξεις γενικά τη βιωσιμότητα στην υφιστάμενη επιχείρηση σου; Εάν ναι, τότε αυτό το δωρεάν εργαστήρι είναι για σένα!

Ημερομηνία και ώρα διεξαγωγής:
Σάββατο 25/04/2026, στις 09:30-16:00

Χώρος διεξαγωγής:
Αίθουσα Εκδηλώσεων Δημοτικού Διαμερίσματος Φρενάρους (Φώτη Πίττα 61, 5350 Φρέναρος)

Το εργαστήρι θα επαναληφθεί σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου.

Σκοπός του Εργαστηρίου

Το εργαστήρι σχεδιάστηκε με σκοπό να σου προσφέρει τα απαραίτητα εργαλεία και γνώσεις για να δημιουργήσεις και να αναπτύξεις μια επιχείρηση φιλική προς το περιβάλλον!

Μέσα από το πρόγραμμα, θα μάθεις πώς να διαμορφώνεις ένα επιτυχημένο επιχειρηματικό μοντέλο, ενσωματώνοντας την βιωσιμότητα. Συγκεκριμένα, θα καλύψουμε τα εξής:
1) Βασικές αρχές του μάρκετινγκ με έμφαση στη βιωσιμότητα
2) Πρακτική εφαρμογή εργαλείων για τη δημιουργία βιώσιμων στρατηγικών μάρκετινγκ
3) Ανάπτυξη στρατηγικών πλάνων για την προβολή και προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών με περιβαλλοντική ευαισθησία

Δες το πρόγραμμα του εργαστηρίου εδώ.

Μέθοδοι κατάρτισης

Ο χαρακτήρας του εργαστηρίου θα είναι διαδραστικός, συνδυάζοντας θεωρία με πράξη! Παράλληλα με το θεωρητικό κομμάτι, θα δίνονται προσαρμοσμένες ασκήσεις για όλα τα επίπεδα, ώστε να μάθεις πώς να δημιουργείς το δικό σου σχέδιο μάρκετινγκ.

Θα έχεις επίσης την ευκαιρία να βρεθείς στον ίδιο χώρο με άτομα που αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις με εσένα. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου θα μοιραστείς τις δικές σου εμπειρίες και θα μάθεις από τις εμπειρίες των άλλων. Μέσα από εποικοδομητικό διάλογο, θα ανταλλάξεις ιδέες και θα συζητήσεις πιθανές λύσεις για τις κοινές προκλήσεις!

Πιστοποιητικό κατάρτισης

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος θα δοθεί Πιστοποιητικό Κατάρτισης από το Πανεπιστήμιο Frederick σε όσα άτομα ολοκληρώσουν με επιτυχία τουλάχιστον έξι ώρες εκπαίδευσης.

Εκπαιδευτές

Υπεύθυνη εκπαιδεύτρια για το εργαστήρι θα είναι η Λέκτορας Μάρκετινγκ του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων Δρ. Νάσια Τζωρτζή.

Κόστος

Το εκπαιδευτικό εργαστήριο διοργανώνεται στο πλαίσιo του έργου Πανδώτειρα και ως εκ τούτου θα προσφερθεί χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαδικασία υποβολής αιτήσεων

Δήλωσε συμμετοχή εδώ μέχρι τις 20/04/2026.

Επικοινωνία

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινώνησε στο aaristou@terracypria.org, ή στο τηλέφωνο 25320034.

Το εργαστήρι θα διεξαχθεί στην ελληνική γλώσσα.

The post 4ο Εκπαιδευτικό Εργαστήρι Βιώσιμης Επιχειρηματικότητας appeared first on Πανδώτειρα.

Ανάμεσα στους λόφους δυτικά της Λευκωσίας, εκεί όπου η φύση αγκαλιάζει την παράδοση, βρίσκεται η Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) «Μάμμαρι – Κοκκινοτριμιθιά – Δένεια». Πρόκειται για μια προστατευόμενη περιοχή, πλησίον της Νεκρής Ζώνης. Αποτελεί καταφύγιο για σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας και μια εξαιρετική ευκαιρία για τον επισκέπτη να γνωρίσει τη μαγεία της Κυπριακής υπαίθρου — εκεί όπου η φύση και ο άνθρωπος συμβιώνουν αρμονικά.

Γενικές πληροφορίες:

• Η προστατευόμενη περιοχή Μάμμαρι – Κοκκινοτριμιθιά – Δένεια βρίσκεται δυτικά της Λευκωσίας, εκτείνεται στα διοικητικά όρια των τριών αυτών κοινοτήτων και ένα μέρος της εμπίπτει στη Νεκρή Ζώνη.
• Η περιοχή έχει ιδιαίτερη οικολογική αξία, λόγω της παρουσίας σημαντικών και προστατευόμενων τύπων οικοτόπου, σπάνιων και ενδημικών φυτών, καθώς και απειλούμενων ειδών νυχτερίδων.
• Ειδικά όσον αφορά το είδος της Αιγυπτιακής φρουτονυχτερίδας (Rousettus aegyptiacus), γνωστό στην Κύπρο ως Νυχτοπάππαρος, σημειώνεται ότι η Κύπρος αποτελεί τη μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που φιλοξενεί πληθυσμούς του είδους. Για τον λόγο αυτό το είδος κατατάσσεται στα πιο σημαντικά της κυπριακής και κατ΄ επέκταση της ευρωπαϊκής πανίδας.

Η περιοχή ανήκει στο Δίκτυο Natura 2000 καθώς εδώ υπάρχουν σημαντικοί οικότοποι και είδη χλωρίδας και πανίδας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν:

Τύποι οικοτόπου:

• Φρύγανα από μαζίν (Sarcopoterium spinosum) (5420): Χαμηλή θαμνώδης βλάστηση, συχνά αγκαθωτή και αρωματική, με κυρίαρχο είδος το μαζίν, που αναπτύσσεται σε ξηρά και πετρώδη εδάφη.
• Ψευδοστέπα με αγρωστώδη και μονοετή φυτά από Thero-Brachypodietea (6220*): Ξηρά μεσογειακά λιβάδια με μονοετή χαμηλά φυτά και αγριολούλουδα. Μπορεί κάποιος να τα παρατηρήσει πιο εύκολα την άνοιξη, σε ανοίγματα δασών ή θαμνώνων ή γυμνών εκτάσεων, πριν ξεραθούν απο τις ψηλές θερμοκρασίες και την ανομβρία του καλοκαιριού. Είναι οικότοπος προτεραιότητας, αφού είναι σπάνιος σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οικότοπος είναι ο τόπος όπου ζει ένα είδος, ένας πληθυσμός ή μια βιοκοινότητα (δηλαδή πληθυσμός διαφόρων ειδών). Χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένες συνθήκες και έχει τα δικά του βιοτικά (ζωντανοί οργανισμοί) και αβιοτικά (έδαφος, μικροκλίμα, κ.ά.) χαρακτηριστικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε ότι ορισμένοι από αυτούς τους τύπους οικοτόπων είναι πολύ σημαντικοί και πρέπει να προστατεύονται, γιατί εκεί ζουν είδη που είναι απειλούμενα ή/και μοναδικά για την ευρωπαϊκή βιοποικιλότητα.

Είδη καθορισμού ΕΖΔ Μάμμαρι – Κοκκινοτριμιθιά – Δένεια (δηλαδή σημαντικά είδη για τα οποία επιλέχθηκε και προστατεύεται η συγκεκριμένη περιοχή):

• Ευπλάγια ή Πεταλούδα της Ρόδου (Euplagia quadripunctaria)
• Πτερυγονυχτερίδα (Miniopterus schreibersii)
• Μικρορινόλοφος (Rhinolophus hipposideros)
• Λευκονυχτερίδα (Pipistrellus kuhlii)
• Αιγυπτιακή φρουτονυχτερίδα ή Νυχτοπάππαρος (Rousettus aegyptiacus)
• Ορχιδέα του Kotschyi ή Μελισσάκι (Ophrys kotschyi) (ε) → ανθίζει Μάρτη – Απρίλη

(ε) = ενδημικό

Ένα άλλο σημαντικό είδος που υπάρχει στην ευρύτερη περιοχή είναι η Κυπριακή τουλίπα (Tulipa cypria). Είναι ενδημικό είδος, δηλαδή υπάρχει μόνο στην Κύπρο και πουθενά αλλού στον κόσμο και ανθίζει Μάρτιο – Απρίλιο.

Ενδιαφέροντα στοιχεία για την περιοχή

• Το Μάμμαρι ήταν γνωστό για την πουρόπετρα του, η οποία εξορισσόταν από λατομεία στην περιοχή, όπως για παράδειγμα το λατομείο στην περιοχή “Βούνναρος” δυτικά του Μάμμαρι, η οποία είναι επίσης γνωστή ως Ελληνόσπηλιοι. Πολλά σπίτια της Λευκωσίας χτίστηκαν με την πουρόπετρα του Μάμμαρι καθώς και το καμπαναριό της παλιάς εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο χωριό. Αφότου το λατομείο στην περιοχή “Βούνναρος” σταμάτησε να λειτουργεί το 1970, στη σπηλιά (που υπήρχε το λατομείο) άρχισαν να ζουν οι νυχτερίδες.
• Η κοινότητα του Μάμμαρι έχει βαθιά σύνδεση με τον Άγιο Γεώργιο, στον οποίο είναι αφιερωμένες δύο εκκλησίες, καθώς και το Αγίασμα που βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πέρα. Σύμφωνα με την παράδοση, σε μια περίοδο μεγάλης ανομβρίας και ξηρασίας, ο Άγιος Γεώργιος, περνώντας καβάλα στο άλογό του, δίψασε και καθώς το άλογο χτύπησε τους βράχους, άρχισε να αναβλύζει νερό. Οι πατημασιές του αλόγου φαίνονται μέχρι σήμερα πάνω στον βράχο.
• Στη Δένεια έχουν ανακαλυφθεί νεκροταφεία της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (2500-2075 π.Χ.) με λαξευτούς τάφους. Οι νεκροί τοποθετούνταν μαζί με πλούσια κτερίσματα και οι τάφοι σφραγίζονταν με λίθους. Ο αρχαιολογικός χώρος της Δένειας έχει ιδιαίτερη σημασία για τους αρχαιολόγους, καθώς στους τάφους της περιοχής έχουν βρεθεί χάλκινα αντικείμενα, όπως εγχειρίδια, ενώτια (σκουλαρίκια ζώων) και άλλα κοσμήματα.
• Η Δένεια και το Μάμμαρι είναι κοντά στη Νεκρή Ζώνη με αποτέλεσμα την παρουσία πολλών τρωκτικών, ιδιαίτερα στους αρχαιολογικούς λαξευτούς τάφους της Δένειας, προκαλώντας ζημιές στους τοπικούς αγρότες. Τα μέλη της κοινότητας αντικατέστησαν τα τρωκτικοκτόνα, με φωλιές ανθρωποπουλιών. Τα ανθρωποπούλια κατάφεραν να ελέγξουν τους πληθυσμούς τρωκτικών, ωφέλησαν τις κοινότητες και είναι ένα επιτυχημένο παράδειγμα βιώσιμης λύσης βασισμένη στη φύση.

Δραστηριότητες

Φύση

• Μονοπάτι της φύσης: Γραμμική διαδρομή με σημείο εκκίνησης στο Διώνειο Αμφιθέατρο Δένειας και συνολικό μήκος περίπου 6 χλμ. Καταλήγει στο δυτικό άκρο του Μάμμαρι. Κατά μήκος του μονοπατιού μπορεί κάποιος να δει απολιθώματα από θαλάσσιους οργανισμούς, καθώς και σπάνια και απειλούμενα είδη χλωρίδας. Κοντά στο σημείο εκκίνησης του μονοπατιού στη Δένεια, μπορεί κάποιος να απολαύσει τη μαγευτική θέα την ώρα του ηλιοβασιλέματος.
• Πτηνοπαρατήρηση:
  • Μεταναστευτικά πουλιά όπως χελιδόνια και μελισσοφάγοι (Ανοιξιάτικη μετανάστευση: από Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Φθινοπωρινή μετανάστευση: από τα τέλη Αυγούστου έως τις αρχές Νοεμβρίου).
  • Στην περιοχή φωλιάζουν διάφορα είδη πουλιών, όπως: Κολοιός, Κουκουβάγια (Κουκκουφκιάος), Πετροτριλίδα (Τρουλλουρία), Πέρδικα (Περτίτζι), Καρακάξα (Κατσικορώνα), Τυτώ (Ανθρωποπούλι), Κατσουλιέρης (Σκορταλλός). Αναπαραγωγική περίοδος: από Φεβρουάριο μέχρι Αύγουστο (ανάλογα με το είδος).
  • Στην περιοχή καποιος μπορεί επίσης να δει και μεγάλα αρπακτικά όπως την Αετογερακίνα και τον Σπιζαετό.

Πολιτιστικά

• Επίσκεψη στην παλιά εκκλησία Αγίου Γεωργίου και στο Αγίασμα Αγίου Γεωργίου.
• Αρχαιολογικός χώρος Δένειας με λαξευτούς τάφους από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
• Επίσκεψη στο Διώνειο Αμφιθέατρο Δένειας για παραστάσεις και άλλες εκδηλώσεις ή για το ηλιοβασίλεμα.

Τοπικά εδέσματα

Τοπικό έδεσμα της περιοχής είναι η μαύρη αγκινάρα (Μάμμαρι).

Πώς μπορούμε να συμβάλουμε στη διατήρηση της φύσης

• Στο περπάτημα μένουμε εντός του μονοπατιού για τη δική μας ασφάλεια και την προστασία της φύσης.
• Αποφεύγουμε να μπούμε στις σπηλιές στην περιοχή, ώστε να μην ενοχλούμε τις νυχτερίδες που ζουν εκεί. Επίσης, αποφεύγουμε τον έντονο θόρυβο, και τη χρήση φακών και φλας για τον ίδιο λόγο.
• Θαυμάζουμε τις ορχιδέες και τα άλλα αγριολούλουδα προσεκτικά, χωρίς να τα ξεριζώνουμε ή να τα ποδοπατούμε, για να μπορέσουμε να τα δούμε ανθισμένα και την επόμενη χρονιά.
• Χαιρόμαστε τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος χωρίς να τα παίρνουμε μαζί μας (λουλούδια, απολιθώματα, κοχύλια, πετρώματα, κ.λπ.).
• Κατά την πτηνοπαρατήρηση, παρατηρούμε τα πουλιά από απόσταση χωρίς να τα ενοχλούμε και δεν πλησιάζουμε τις φωλιές τους.
• Χρησιμοποιούμε με σεβασμό τις εγκαταστάσεις και τις υποδομές.
• Ενισχύουμε την οικονομία της περιοχής αγοράζοντας τοπικά προϊόντα και στηρίζοντας τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και βιοτεχνίες της περιοχής π.χ. εστιατόρια, καταλύματα, κ.ά.

Ευχαριστίες

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στους κατοίκους και τη Νεολαία του Μάμμαρι για τις πληροφορίες που μας έδωσαν.

Ο οδηγός αυτός δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου Πανδώτειρα (LIFE IP Physis, LIFE18 IPE/CY/000006) Managing the Natura 2000 network in Cyprus and shaping a sustainable future), με στόχο να αναδείξει τις φυσικές ομορφιές, τη βιοποικιλότητα και τον πολιτιστικό πλούτο των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο. Μέσα από προτάσεις για εξερεύνηση, γνωριμία και υπεύθυνη επίσκεψη, σας προσκαλούμε να ανακαλύψετε τη μαγεία της Κυπριακής φύσης με τρόπο βιώσιμο και εμπνευσμένο.

Έρευνα & συγγραφή: Terra Cypria

Συμβολή: Ομάδα έργου Πανδώτειρα

Φωτογραφία τίτλου: Ζωή Μακρίδου (Terra Cypria)

The post Φύση, παράδοση και πολιτισμός στην περιοχή Μάμμαρι – Κοκκινοτριμιθιά – Δένεια appeared first on Πανδώτειρα.

Κυριακή 29 Μαρτίου 2026
Μονοπάτι «Τεισιά της Μαδαρής»
Εκκίνηση στις 10:00

Δες το σημείο στάθμευσης / εκκίνησης εδώ. Λόγω περιορισμένου χώρου στάθμευσης προτείνεται η συνεπιβίβαση (carpooling) προς την τοποθεσία.

Κατά την πεζοπορία, μέλη της ομάδας του έργου Πανδώτειρα θα μας μιλήσουν για τις προστατευόμενες περιοχές της Κύπρου, τη χλωρίδα, την πανίδα και την πτηνοπανίδα που φιλοξενεί η συγκεκριμένη προστατευόμενη περιοχή, καθώς και για τη μοναδική γεωλογία της περιοχής.

Το μονοπάτι είναι εύκολο, μήκους 3 km, κυκλικό και έχει διάρκεια περίπου 2 ώρες, μαζί με τις ενημερωτικές στάσεις.

Σημεία ενδιαφέροντος

Η διαδρομή προσφέρει εκπληκτική θέα προς το Ακρωτήρι και την αλυκή της Λεμεσού, αλλά και τον Πενταδάκτυλο, την Κερύνεια και τον Κόλπο της Μόρφου. Θα περπατήσουμε ανάμεσα σε αόρατους και ενδημικές λατζιές και θα παρατηρήσουμε τα αγριολούλουδα της εποχής, όπως τις πανέμορφες ορχιδέες. Επίσης θα μάθουμε για τα είδη πουλιών της περιοχής και θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε με κιάλια είδη, όπως τον Σπιζαετό, τη Σκαλιφούρτα, την Κίσσα, τον Πέμπετσο και τον Δεντροβάτη.

Τέλος, μερικές σύντομες στάσεις θα μας επιτρέψουν να παρατηρήσουμε σημεία φυσικού και γεωλογικού ενδιαφέροντος. Ήξερες ότι…

• Οι προστατευόμενες περιοχές «ΕΖΔ Μαδαρή – Παπούτσα» και «ΖΕΠ Βουνοκορφές Μαδαρής – Παπούτσας», μέσα στις οποίες βρίσκεται το μονοπάτι, φιλοξενούν 40 από τα 131 είδη ενδημικών φυτών της Κύπρου, καθώς και πολλά μεταναστευτικά και άλλα σημαντικά είδη πουλιών που φωλιάζουν εκεί.
• Σε ολόκληρη τη διαδρομή γύρω από τα «Τεισιά της Μαδαρής» εμφανίζονται φλεβικά πυριγενή πετρώματα και είναι μία από τις πιο εντυπωσιακές εμφανίσεις του πετρώματος αυτού. Οι σχεδόν κατακόρυφοι βράχοι ξεπροβάλλουν σαν τείχη στις βουνοκορφές.

Στο τέλος της πεζοπορίας θα προσφέρονται ροφήματα.

Την εκπαιδευτική πεζοπορία θα προσφέρουν μέλη της ομάδας του έργου Πανδώτειρα από το Terra Cypria και το BirdLife Cyprus.

Δήλωσε συμμετοχή εδώ!

The post Ανακαλύπτουμε τα «Τεισιά της Μαδαρής» appeared first on Πανδώτειρα.

Στην Κύπρο υπάρχουν 7 θαλάσσιες περιοχές εντός του Δίκτυου Natura 2000, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ): η Περιοχή Πόλις-Γιαλιά, ο Ακάμας, τα Μουλιά, το Ακρωτήριο Άσπρο-Πέτρα του Ρωμιού, το Κάβο Γκρέκο, τα Νησιά, καθώς και η υπεράκτια περιοχή Ωκεανίς.

Η θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή (ΘΠΠ) του Κάβο Γκρέκο βρίσκεται εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης του Κάβο Γκρέκο (CY3000005) στο ανατολικότερο άκρο του νησιού και το Κακοσκάλι εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης της Χερσόνησου Ακάμα (CY4000010) βορειοδυτικά της Κύπρου γύρω από το νησάκι του Αγίου Γεωργίου. Και οι δύο περιοχές παρουσιάζουν σημαντικά θαλάσσια ενδιαιτήματα όπως λιβάδια Ποσειδωνίας και υφάλους με δάση του μακροφύκους Cystoseira spp. Τα ενδιαιτήματα αυτά, υποστηρίζουν τη συνύπαρξη ποικίλων οργανισμών, παρέχοντας τους χώρους προστασίας, τροφοληψίας και αναπαραγωγής.

Προστασία και Διαχείριση των ΘΠΠ Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι

Το Κάβο Γκρέκο κηρύχθηκε ως Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή (ΘΠΠ) το 2018 με Υπουργικό Διάταγμα (Κ.Δ.Π. 115/2018), ενώ το Κακοσκάλι το 2019 (Κ.Δ.Π. 258/2019). Το Κακοσκάλι μάλιστα είναι και η πρώτη ΘΠΠ που δημιουργήθηκε στην Κύπρο μέσω της πρωτοβουλίας του Τοπικού Συνδέσμου Επαγγελματιών Αλιέων Λατσιού, σε συνεργασία με τη ΜΚΟ Ενάλια Φύσης και υποστηρίχθηκε από το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών με σκοπό την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της περιοχής.

Για να μπορούν να συνυπάρχουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες με την προστασία των οικοσυστημάτων, οι περιοχές αυτές χωρίζονται σε επιμέρους ζώνες με διαφορετικούς κανόνες χρήσης (ζώνωση). Συγκεκριμένα, για λόγους προστασίας των αλιευτικών πόρων και των υδρόβιων οργανισμών απαγορεύτηκε η αλιεία με οποιονδήποτε τρόπο, στις θαλάσσιες περιοχές που ορίζονται ως «Πυρήνας» και «Ουδέτερη Ζώνη» στη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι. Οι κάτοχοι επαγγελματικής άδειας παράκτιας αλιείας εξαιρούνται της απαγόρευσης αλιείας στην «Ουδέτερη Ζώνη» (Χάρτης 1α και β).

Μελέτη ιχθυοπανίδας στα πλαίσια του έργου Πανδώτειρα

Στο πλαίσιο του έργου Πανδώτειρα έγινε μια τετραετής έρευνα από την εταιρεία AP Marine Environmental Consultancy Ltd σε συνεργασία με το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών για τα είδη που βρίσκονται στις περιοχές αυτές και την αποτελεσματικότητα των μέτρων διαχείρισης της αλιείας (Δες το σχετικό παραδοτέο εδώ).

Η μελέτη που υλοποιήθηκε, κατέγραψε τη βιοποικιλότητα, την αφθονία των ιχθυοπληθυσμών και τον αντίκτυπο των ισχυόντων διαχειριστικών κανονισμών μέσω συνδυασμού οπτικών καταμετρήσεων (visual census), δειγματοληψίας αλιευμάτων και στατιστικών αναλύσεων.

Τα βασικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι ΘΠΠ παρέχουν σημαντικά καταφύγια για τους ιχθυοπληθυσμούς, με στοιχεία που δείχνουν αυξημένη βιομάζα και ποικιλότητα στις προστατευόμενες ζώνες σε σύγκριση με τις μη προστατευόμενες περιοχές. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα εμπορικά σημαντικά είδη, όπου η αφθονία των ενήλικων ατόμων και οι πυκνότητες βιομάζας ήταν κατά μέσο όρο πολύ υψηλότερες εντός των προστατευόμενων περιοχών. Η μελέτη αναδεικνύει επίσης εποχιακές και ετήσιες διακυμάνσεις στους ιχθυοπληθυσμούς.

Προκλήσεις και απειλές για τις δύο αυτές ΘΠΠ

Παρά το γεγονός ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες μέσα στις ΘΠΠ περιορίζονται βάση της νομοθεσίας, για σκοπούς προστασίας των ενδιαιτημάτων, της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των αλιευτικών πόρων, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν διάφορες απειλές.

Η παράνομη αλιεία είναι μια σημαντική πρόκληση, καθώς παρατηρήθηκαν αλιευτικές δραστηριότητες εντός των ζωνών πλήρους απαγόρευσης αλιείας.

Η παρουσία ξενικών ειδών, όπως το λεοντόψαρο, αποτελούν επίσης απειλή για τη βιοποικιλότητα, καθώς είναι θηρευτές μεγάλου εύρους ενδημικών ειδών ψαριών, μειώνοντας έτσι δραστικά τους πληθυσμούς τους (τα λεοντόψαρα δεν έχουν ουσιαστικούς φυσικούς εχθρούς στη Μεσόγειο).

Επιπλέον, η αγκυροβόληση σκαφών σε ρηχά σημεία είναι ακόμα μια σημαντική πίεση που λαμβάνει χώρα σε καθημερινή βάση.

Βιώσιμη Διαχείριση και Προστασία των ΘΠΠ

Το έργο Πανδώτειρα, με τη μελέτη αυτή, ανέδειξε τη σημασία των περιοχών αυτών και των πιέσεων που δέχονται και συνέβαλε στον ευρύτερο στόχο της προώθησης της βιώσιμης αλιείας και της διατήρησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην Κύπρο.

Η περαιτέρω μελέτη των περιοχών αυτών είναι κρίσιμη για τη διαχείριση περιοχών Natura 2000. Οι κανόνες λειτουργίας των ΘΠΠ πρέπει να τηρούνται, για τη διαφύλαξη και την προστασία των περιοχών αυτών. Επιπλέον, η ενίσχυση των μηχανισμών επιβολής της νομοθεσίας και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στη διαχείριση των περιοχών αυτών, δύναται να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για τα οικοσυστήματα και τις κοινότητες της περιοχής.

Συγγραφή: Δρ Μαρία Χρίστου (Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών) και Ειρήνη Βαλάντω Παπαγεωργίου (AP Marine Environmental Consultancy Ltd)
Επιμέλεια: Δρ Γιάννα Σαμουήλ, Γιάννης Ιωάννου και Μελίνα Μάρκου (Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών)
Εργασίες πεδίου και φωτογραφία τίτλου: AP Marine Environmental Consultancy Ltd

The post Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι appeared first on Πανδώτειρα.

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας εξαρτάται από τις απρόσιτες ακτογραμμές και νησίδες του νησιού για φωλεοποίηση και από τη θάλασσα για τροφή. Ωστόσο, η ζωή του δεν είναι πάντα ήρεμη, αφού αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον του στο νησί μας. Λόγω των απειλών που αντιμετωπίζει και της μείωσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού, το είδος ανήκει στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα πουλιά.

Τι απειλεί τον Θαλασσοκόρακα;

1.Τρωκτικά

Οι Μεσογειακοί Θαλασσοκόρακες φωλιάζουν σε απόκρημνους βράχους και απομονωμένες νησίδες – μέρη που φαίνονται ασφαλή. Δυστυχώς, τρωκτικά, όπως οι αρουραίοι, μπορούν να φτάσουν ακόμη και σε αυτά τα δυσπρόσιτα σημεία. Εκεί κατασπαράζουν αυγά και νεοσσούς, καταστρέφοντας συχνά ολόκληρες φωλιές. Για ένα είδος που γεννά λίγα αυγά κάθε χρόνο, οι απώλειες αυτές είναι ιδιαίτερα σοβαρές.

2.Ενόχληση από τουριστικά σκάφη

Η Κύπρος φημίζεται για τα καθαρά, γαλάζια νερά της, προσελκύοντας σκάφη αναψυχής, δύτες και εξερευνητές των ακτών. Αν και αυτό ωφελεί τον τουρισμό, μπορεί να δημιουργήσει έντονο στρες στα φωλιάζοντα θαλασσοπούλια. Σκάφη που πλησιάζουν υπερβολικά κοντά σε βράχους και νησίδες μπορεί να αναγκάσουν τους ενήλικες θαλασσοκόρακες να εγκαταλείψουν τις φωλιές τους, αφήνοντας αυγά ή νεοσσούς εκτεθειμένους σε θηρευτές ή ακραίες θερμοκρασίες και καιρικά φαινόμενα.

3.Παρεμπίπτουσα αλιεία

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας είναι εξαιρετικός δύτης, κυνηγώντας ψάρια κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στην Κύπρο έχουμε καταγράψει βουτιές σε βάθη μέχρι και 40 μέτρα. Ωστόσο, αυτή του η ικανότητα μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Τα πουλιά συχνά μπλέκονται κατά λάθος σε αλιευτικά δίχτυα ή πιάνονται σε παραγάδια κατά τη διάρκεια της αναζήτησης τροφής. Αυτή η «αόρατη» απειλή συμβάλλει στη μείωση των πληθυσμών του είδους σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

4.Εγκαταλελειμμένα αλιευτικά δίχτυα (Ghost nets)

Τα εγκαταλελειμμένα ή χαμένα αλιευτικά δίχτυα, γνωστά ως ghost nets, αποτελούν μια ακόμα απειλή για τον Μεσογειακό Θαλασσοκόρακα. Παραμένοντας στη θάλασσα για χρόνια, συνεχίζουν να παγιδεύουν θαλάσσια ζωή χωρίς έλεγχο. Κατά τη διάρκεια της κατάδυσης και της αναζήτησης τροφής, τα πουλιά μπορεί να μπλεχτούν στα δίχτυα αυτά, αδυνατώντας να απελευθερωθούν και συχνά οδηγούνται σε πνιγμό. Η παρουσία των ghost nets επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη ευάλωτο είδος και εντείνει τις πιέσεις που δέχεται ο πληθυσμός του στη Μεσόγειο.

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;

Πώς μπορούμε όμως εμείς, ως πολίτες, να συμβάλουμε στην προστασία αυτού του ιδιαίτερου είδους; Με το να μοιραζόμαστε την ακτογραμμή με σεβασμό.

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας αποτελεί μέρος της φυσικής κληρονομιάς της Κύπρου εδώ και αιώνες. Η προστασία του δεν σημαίνει τον αποκλεισμό του τουρισμού ή της αλιείας, αλλά τη σωστή διαχείρισή τους. Με τον έλεγχο των τρωκτικών, τον σεβασμό των περιοχών φωλεοποίησης και τη σωστή ενημέρωση μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτό το εμβληματικό θαλασσοπούλι θα συνεχίσει να κοσμεί τις ακτές μας.

Πώς βοηθά το έργο Πανδώτειρα τον Θαλασσοκόρακα;

Το έργο Πανδώτειρα υλοποιεί στοχευμένες δράσεις για την προστασία του Μεσογειακού Θαλασσοκόρακα στην Κύπρο, βασισμένες στη γνώση και την επιστημονική παρακολούθηση.

Κάθε χρόνο η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας μαζί με το BirdLife Cyprus, πραγματοποιούν καταγραφές αναπαραγωγής σε νησίδες και απόκρημνους βράχους όπου φωλιάζει το είδος. Με αυτό τον τρόπο παρακολουθούμε την κατάσταση και την τάση του πληθυσμού. Παράλληλα, δαχτυλιώνουμε πουλιά ώστε να μπορούν να τα αναγνωρίσουν, τόσο οι ερευνητές στο πεδίο, όσο και το κοινό. Αυτό μας επιτρέπει να μελετούμε την επιβίωση και τις μετακινήσεις των πουλιών. Επιπλέον, με την τοποθέτηση καμερών στις φωλιές, καταγράφουμε τη συμπεριφορά τους χωρίς όχληση, ενώ με τη χρήση δορυφορικών πομπών μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις θαλάσσιες διαδρομές, τις περιοχές τροφοληψίας και τις απειλές που αντιμετωπίζει το είδος.

Στο άμεσο μέλλον, το έργο Πανδώτειρα θα προχωρήσει στην τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε βασικές περιοχές για την ευαισθητοποίηση του κοινού, καθώς και σε δράσεις διαχείρισης του πληθυσμού των αρουραίων από σημαντικές περιοχές φωλεοποίησης. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε ουσιαστικά την προστασία του είδους.

Μάθετε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

Συγγραφή: Ανταία Χρίστου (BirdLife Cyprus)

Συμβολή: Δρ. Νικόλαος Κασίνης (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

Φωτογραφία τίτλου: Δρ. Νικόλαος Κασίνης

The post Ο Θαλασοκόρακας της Μεσογείου σε κρίσιμο σταυροδρόμι appeared first on Πανδώτειρα.

Για τα πουλιά, οι υγρότοποι είναι απολύτως απαραίτητοι. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκατοντάδες είδη πτηνών εξαρτώνται άμεσα από τα υγροτοπικά οικοσυστήματα, είτε για την αναπαραγωγή τους είτε ως σταθμούς ξεκούρασης και ανεφοδιασμού κατά τη μετανάστευση. Ιδιαίτερα τα μεταναστευτικά πουλιά δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τα μακρινά τους ταξίδια χωρίς την ύπαρξη ασφαλών και λειτουργικών υγροτόπων.

Υγρότοποι στην Κύπρο

Η Κύπρος κατέχει έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε αυτό το παγκόσμιο δίκτυο μετανάστευσης. Βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο στο ανατολικό μεταναστευτικό πέρασμα μεταξύ Αφρικής, Ευρώπης και Ασίας, γεγονός που την καθιστά έναν από τους πιο κρίσιμους σταθμούς για τα πουλιά στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί στο νησί πάνω από 400 είδη πουλιών, εκ των οποίων η πλειονότητα είναι μεταναστευτικά ή διαχειμάζοντα, ενώ μεγάλο ποσοστό αυτών εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από τους υγρότοπους.

Οι υγρότοποι της Κύπρου, όπως οι Αλυκές Λάρνακας, η Αλυκή Ακρωτηρίου, η Λίμνη Παραλιμνίου, η Λίμνη Ορόκλινης, τα εποχικά έλη, τα φράγματα και τα ποτάμια, φιλοξενούν κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες πουλιά. Είδη όπως τα φλαμίνγκο, οι αγριόπαπιες, οι ερωδιοί, οι χαλκόκοτες, τα παρυδάτια πουλιά, αλλά και σπάνια αρπακτικά, βασίζονται σε αυτά τα οικοσυστήματα για τροφή και ανάπαυση. Για ορισμένα είδη, οι υγρότοποι της Κύπρου αποτελούν έναν από τους ελάχιστους διαθέσιμους σταθμούς σε ολόκληρη τη μεταναστευτική τους διαδρομή.

Η συμβολή του έργου Πανδώτειρα

Αναγνωρίζοντας αυτή τη σημασία, το έργο Πανδώτειρα υλοποιεί στοχευμένες δράσεις για την προστασία και αποκατάσταση των υγροτόπων, στο πλαίσιο της ενίσχυσης του δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο. Η ομάδα μας μελετά τις οικολογικές απαιτήσεις ειδών πτηνών που εξαρτώνται άμεσα από υγροτοπικά οικοσυστήματα, όπως οι αλυκές και οι λίμνες, ώστε να εντοπιστούν οι κρίσιμες ανάγκες τους σε τροφή, νερό και χώρους φωλιάσματος. Παράλληλα, καταγράφουμε και αξιολογούμε τους υγρότοπους και εκπονούμε Σχέδια Δράσης που καθοδηγούν τη μακροπρόθεσμη διαχείρισή τους.

Οι γνώσεις αυτές μεταφράζονται σε πρακτικά μέτρα διατήρησης, που περιλαμβάνουν την εφαρμογή συγκεκριμένων παρεμβάσεων σε υγροτόπους όπως οι Αλυκές Λάρνακας και η Λίμνη Παραλιμνίου, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των ενδιαιτημάτων και τη στήριξη των πληθυσμών των πουλιών. Παράλληλα, η δράση μας συμβάλλει στη δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος παρακολούθησης ειδών και οικοτόπων, επιτρέποντας την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων και την έγκαιρη αντιμετώπιση νέων απειλών.

Η σημασία της Κύπρου δεν περιορίζεται μόνο στον αριθμό των ειδών που φιλοξενεί, αλλά και στο γεγονός ότι λειτουργεί ως μια πραγματική «γέφυρα ζωής» ανάμεσα σε 3 ηπείρους. Η απώλεια ή η υποβάθμιση των υγροτόπων του νησιού θα είχε επιπτώσεις όχι μόνο σε τοπικό, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, επηρεάζοντας πληθυσμούς πουλιών σε πολλές χώρες.

Παρά την ανεκτίμητη αξία τους, οι υγρότοποι της Κύπρου αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές, όπως η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή, η μείωση των υδάτινων πόρων και η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Η προστασία και η σωστή διαχείρισή τους είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τα πουλιά αλλά και για τον άνθρωπο, καθώς οι υγρότοποι συμβάλλουν στη ρύθμιση του νερού, στον περιορισμό των πλημμυρών και στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων μας υπενθυμίζει ότι η Κύπρος έχει ιδιαίτερη ευθύνη, αλλά και μια μοναδική ευκαιρία, να προστατεύσει αυτά τα πολύτιμα οικοσυστήματα. Μέσα από έργα όπως το Πανδώτειρα, τίθενται τα θεμέλια ώστε οι υγρότοποι να συνεχίσουν να στηρίζουν τη ζωή των πουλιών και τη φυσική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου για τις επόμενες γενιές.

Μάθε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

Συγγραφή: Χάρης Χατζηστυλλής (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

Συμβολή: Δρ. Νικόλαος Κασίνης (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

The post Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων appeared first on Πανδώτειρα.