Within the framework of the Pandoteira project, a boat trip was organized on April 20, 2026, for the EU Nature Directors to the islet of Agios Georgios in Akamas. The aim of the trip was to highlight the ecological value of the area. The excursion started from the small harbour in Latsi and included a tour around the islet of Agios Georgios, as human presence on the islet is not permitted.

During the journey, an officer of the Game and Fauna Service informed the visitors about the ornithological importance of Agios Georgios, as the islet is nesting ground for the Shag subspecies Gulosus aristotelis desmarestii – a subspecies found only in the Mediterranean and the Black Sea. It is an impressive seabird that depends on rocky islets and steep rocky coasts for nesting, as well as on the sea for feeding. The specific subspecies is protected and is listed in Annex I of the Birds Directive.

Visitors were also informed about the threats Shags are facing in Cyprus, such as risks from rodents that prey on their eggs and chicks, disturbance from boats approaching too close to the rocks, as well as incidental capture in fishing gear (bycatch). Additionally, as Shags hunt fish by diving tens of meters underwater, they are also at risk of becoming entangled in fishing nets or abandoned fishing nets (ghost nets), which can lead to drowning.

Using binoculars, the visitors had the opportunity to observe Shags, as well as Yellow-legged Gulls (Larus michahellis), which also nest on the islet. The boat trip concluded with a short visit to the Blue Lagoon, where participants admired the crystal-clear blue waters.

This activity, combined with the other actions carried out during the Nature Directors meeting, contributed significantly to understanding the importance of protecting the Akamas Peninsula.

The short boat trip was organised by the Department of Environment and Terra Cypria, within the framework of the Pandoteira project.

Click here to find out more about our team’s efforts to protect Shags.

Photos: Anastasia Aristou (Terra Cypria)

The post Boat trip to the islet of Agios Georgios in Akamas appeared first on Pandoteira.

Are you thinking about starting an environmentally friendly business, or are you considering incorporating sustainability into your existing business? If so, then this free workshop is for you!

Date and Time:
Saturday, 25/04/2026, from 09:30 to 16:00

Location:
61 Foti Pitta street, 5350 Frenaros

The workshop will be offered in all districts of Cyprus.

Aim

This workshop is designed to equip you with the necessary tools and knowledge to create and grow an environmentally friendly business!

Through this workshop, you will learn how to combine sustainability with your business and set up a successful business model. More specifically, we will cover the following topics:

1. Basic marketing principles, with emphasis on sustainability.
2. Practical tools for designing sustainable marketing strategies.
3. Development of strategic plans for promoting and marketing environmentally friendly products and services.

Click here to view the day’s agenda.

Methods

The workshop will be interactive, combining theory with practice! Alongside the theoretical content, tailored exercises will be provided for all levels, helping you develop your own marketing plan.

You will also have the opportunity to interact with people who face similar challenges. During the workshop, you’ll share your own experiences and learn from the experiences of others. Through constructive dialogue, you’ll exchange ideas and explore potential solutions to common challenges.

Certificate of Completion

Upon successful completion of at least six hours of training, participants will receive a Certificate of Completion from Frederick University.

Trainers

The lead trainer for the workshop will be Dr. Nasia Tziorgi, Lecturer in Marketing at the Department of Business Administration.

Cost

The workshop is organized within the framework of the Pandoteira Project and will be offered completely free of charge. The project is co-funded by the European Union’s LIFE Programme.

Register

To register for this free workshop fill in the application form by 20/04/2026.

For more information contact aaristou@terracypria.org, or call 25320034.

The workshop, which will be in Greek, will be repeated in all districts.

The post 4th Free Workshop on Sustainable Business Planning appeared first on Pandoteira.

Sunday, March 29, 2026
Trail “Teisia tis Madaris”
Hike begins at 10:00 am

Click here to see the parking / starting point. Due to limited space, carpooling to the location is recommended.

During the hike, members of the Pandoteira project team will inform us about the protected areas of Cyprus, the flora, fauna and avifauna that can be found in the specific protected area, as well as its unique geology.

The trail is considered easy. It’s a 3 km long, circular trail and it will take us approximately 2 hours to complete the hike, including the information stops.

Points of interest

The route offers stunning views of Akrotiri and the Limassol salt marsh, as well as Pentadaktylos, Kyrenia and Morphou Bay. We will walk among junipers and endemic golden oaks, while observing the wildflowers of the season, such as orchids. We will also learn about the different bird species of the area and we might be lucky enough to observe certain species, such as the Bonelli’s Eagle, the Cyprus Wheatear, the Cyprus Jay, the Cyprus Coal Tit and the Short-toed Treecreeper.

Lastly, a few short stops will allow us to observe points of natural and geological interest. Did you know that…

• The protected areas “SAC Madari – Papoutsa” and “SPA Vounokorfes Madaris – Papoutsas”, within which the trail is located, are home to 40 of the 131 endemic plant species of Cyprus.
• The areas are also home to many migratory and other important bird species that nest there.
• The entire route around “Teisia tis Madaris” trail presents igneous rocks and is one of the most impressive appearances of this type of rock. The rock formations, which are almost vertical, emerge like walls on the mountain peaks.

Refreshments will be offered at the end of the hike.

The educational hike will be offered by members of our team, from Terra Cypria and BirdLife Cyprus.

Click here to register!

The post Discovering “Teisia tis Madaris” appeared first on Pandoteira.

Στην Κύπρο υπάρχουν 7 θαλάσσιες περιοχές εντός του Δίκτυου Natura 2000, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ): η Περιοχή Πόλις-Γιαλιά, ο Ακάμας, τα Μουλιά, το Ακρωτήριο Άσπρο-Πέτρα του Ρωμιού, το Κάβο Γκρέκο, τα Νησιά, καθώς και η υπεράκτια περιοχή Ωκεανίς.

Η θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή (ΘΠΠ) του Κάβο Γκρέκο βρίσκεται εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης του Κάβο Γκρέκο (CY3000005) στο ανατολικότερο άκρο του νησιού και το Κακοσκάλι εντός της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης της Χερσόνησου Ακάμα (CY4000010) βορειοδυτικά της Κύπρου γύρω από το νησάκι του Αγίου Γεωργίου. Και οι δύο περιοχές παρουσιάζουν σημαντικά θαλάσσια ενδιαιτήματα όπως λιβάδια Ποσειδωνίας και υφάλους με δάση του μακροφύκους Cystoseira spp. Τα ενδιαιτήματα αυτά, υποστηρίζουν τη συνύπαρξη ποικίλων οργανισμών, παρέχοντας τους χώρους προστασίας, τροφοληψίας και αναπαραγωγής.

Προστασία και Διαχείριση των ΘΠΠ Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι

Το Κάβο Γκρέκο κηρύχθηκε ως Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή (ΘΠΠ) το 2018 με Υπουργικό Διάταγμα (Κ.Δ.Π. 115/2018), ενώ το Κακοσκάλι το 2019 (Κ.Δ.Π. 258/2019). Το Κακοσκάλι μάλιστα είναι και η πρώτη ΘΠΠ που δημιουργήθηκε στην Κύπρο μέσω της πρωτοβουλίας του Τοπικού Συνδέσμου Επαγγελματιών Αλιέων Λατσιού, σε συνεργασία με τη ΜΚΟ Ενάλια Φύσης και υποστηρίχθηκε από το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών με σκοπό την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της περιοχής.

Για να μπορούν να συνυπάρχουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες με την προστασία των οικοσυστημάτων, οι περιοχές αυτές χωρίζονται σε επιμέρους ζώνες με διαφορετικούς κανόνες χρήσης (ζώνωση). Συγκεκριμένα, για λόγους προστασίας των αλιευτικών πόρων και των υδρόβιων οργανισμών απαγορεύτηκε η αλιεία με οποιονδήποτε τρόπο, στις θαλάσσιες περιοχές που ορίζονται ως «Πυρήνας» και «Ουδέτερη Ζώνη» στη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι. Οι κάτοχοι επαγγελματικής άδειας παράκτιας αλιείας εξαιρούνται της απαγόρευσης αλιείας στην «Ουδέτερη Ζώνη» (Χάρτης 1α και β).

Μελέτη ιχθυοπανίδας στα πλαίσια του έργου Πανδώτειρα

Στο πλαίσιο του έργου Πανδώτειρα έγινε μια τετραετής έρευνα από την εταιρεία AP Marine Environmental Consultancy Ltd σε συνεργασία με το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών για τα είδη που βρίσκονται στις περιοχές αυτές και την αποτελεσματικότητα των μέτρων διαχείρισης της αλιείας (Δες το σχετικό παραδοτέο εδώ).

Η μελέτη που υλοποιήθηκε, κατέγραψε τη βιοποικιλότητα, την αφθονία των ιχθυοπληθυσμών και τον αντίκτυπο των ισχυόντων διαχειριστικών κανονισμών μέσω συνδυασμού οπτικών καταμετρήσεων (visual census), δειγματοληψίας αλιευμάτων και στατιστικών αναλύσεων.

Τα βασικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι ΘΠΠ παρέχουν σημαντικά καταφύγια για τους ιχθυοπληθυσμούς, με στοιχεία που δείχνουν αυξημένη βιομάζα και ποικιλότητα στις προστατευόμενες ζώνες σε σύγκριση με τις μη προστατευόμενες περιοχές. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα εμπορικά σημαντικά είδη, όπου η αφθονία των ενήλικων ατόμων και οι πυκνότητες βιομάζας ήταν κατά μέσο όρο πολύ υψηλότερες εντός των προστατευόμενων περιοχών. Η μελέτη αναδεικνύει επίσης εποχιακές και ετήσιες διακυμάνσεις στους ιχθυοπληθυσμούς.

Προκλήσεις και απειλές για τις δύο αυτές ΘΠΠ

Παρά το γεγονός ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες μέσα στις ΘΠΠ περιορίζονται βάση της νομοθεσίας, για σκοπούς προστασίας των ενδιαιτημάτων, της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των αλιευτικών πόρων, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν διάφορες απειλές.

Η παράνομη αλιεία είναι μια σημαντική πρόκληση, καθώς παρατηρήθηκαν αλιευτικές δραστηριότητες εντός των ζωνών πλήρους απαγόρευσης αλιείας.

Η παρουσία ξενικών ειδών, όπως το λεοντόψαρο, αποτελούν επίσης απειλή για τη βιοποικιλότητα, καθώς είναι θηρευτές μεγάλου εύρους ενδημικών ειδών ψαριών, μειώνοντας έτσι δραστικά τους πληθυσμούς τους (τα λεοντόψαρα δεν έχουν ουσιαστικούς φυσικούς εχθρούς στη Μεσόγειο).

Επιπλέον, η αγκυροβόληση σκαφών σε ρηχά σημεία είναι ακόμα μια σημαντική πίεση που λαμβάνει χώρα σε καθημερινή βάση.

Βιώσιμη Διαχείριση και Προστασία των ΘΠΠ

Το έργο Πανδώτειρα, με τη μελέτη αυτή, ανέδειξε τη σημασία των περιοχών αυτών και των πιέσεων που δέχονται και συνέβαλε στον ευρύτερο στόχο της προώθησης της βιώσιμης αλιείας και της διατήρησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην Κύπρο.

Η περαιτέρω μελέτη των περιοχών αυτών είναι κρίσιμη για τη διαχείριση περιοχών Natura 2000. Οι κανόνες λειτουργίας των ΘΠΠ πρέπει να τηρούνται, για τη διαφύλαξη και την προστασία των περιοχών αυτών. Επιπλέον, η ενίσχυση των μηχανισμών επιβολής της νομοθεσίας και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στη διαχείριση των περιοχών αυτών, δύναται να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη για τα οικοσυστήματα και τις κοινότητες της περιοχής.

Συγγραφή: Δρ Μαρία Χρίστου (Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών) και Ειρήνη Βαλάντω Παπαγεωργίου (AP Marine Environmental Consultancy Ltd)
Επιμέλεια: Δρ Γιάννα Σαμουήλ, Γιάννης Ιωάννου και Μελίνα Μάρκου (Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών)
Εργασίες πεδίου και φωτογραφία τίτλου: AP Marine Environmental Consultancy Ltd

The post Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές Κάβο Γκρέκο και Κακοσκάλι appeared first on Pandoteira.

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας εξαρτάται από τις απρόσιτες ακτογραμμές και νησίδες του νησιού για φωλεοποίηση και από τη θάλασσα για τροφή. Ωστόσο, η ζωή του δεν είναι πάντα ήρεμη, αφού αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές που θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον του στο νησί μας. Λόγω των απειλών που αντιμετωπίζει και της μείωσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού, το είδος ανήκει στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα πουλιά.

Τι απειλεί τον Θαλασσοκόρακα;

1.Τρωκτικά

Οι Μεσογειακοί Θαλασσοκόρακες φωλιάζουν σε απόκρημνους βράχους και απομονωμένες νησίδες – μέρη που φαίνονται ασφαλή. Δυστυχώς, τρωκτικά, όπως οι αρουραίοι, μπορούν να φτάσουν ακόμη και σε αυτά τα δυσπρόσιτα σημεία. Εκεί κατασπαράζουν αυγά και νεοσσούς, καταστρέφοντας συχνά ολόκληρες φωλιές. Για ένα είδος που γεννά λίγα αυγά κάθε χρόνο, οι απώλειες αυτές είναι ιδιαίτερα σοβαρές.

2.Ενόχληση από τουριστικά σκάφη

Η Κύπρος φημίζεται για τα καθαρά, γαλάζια νερά της, προσελκύοντας σκάφη αναψυχής, δύτες και εξερευνητές των ακτών. Αν και αυτό ωφελεί τον τουρισμό, μπορεί να δημιουργήσει έντονο στρες στα φωλιάζοντα θαλασσοπούλια. Σκάφη που πλησιάζουν υπερβολικά κοντά σε βράχους και νησίδες μπορεί να αναγκάσουν τους ενήλικες θαλασσοκόρακες να εγκαταλείψουν τις φωλιές τους, αφήνοντας αυγά ή νεοσσούς εκτεθειμένους σε θηρευτές ή ακραίες θερμοκρασίες και καιρικά φαινόμενα.

3.Παρεμπίπτουσα αλιεία

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας είναι εξαιρετικός δύτης, κυνηγώντας ψάρια κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στην Κύπρο έχουμε καταγράψει βουτιές σε βάθη μέχρι και 40 μέτρα. Ωστόσο, αυτή του η ικανότητα μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Τα πουλιά συχνά μπλέκονται κατά λάθος σε αλιευτικά δίχτυα ή πιάνονται σε παραγάδια κατά τη διάρκεια της αναζήτησης τροφής. Αυτή η «αόρατη» απειλή συμβάλλει στη μείωση των πληθυσμών του είδους σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

4.Εγκαταλελειμμένα αλιευτικά δίχτυα (Ghost nets)

Τα εγκαταλελειμμένα ή χαμένα αλιευτικά δίχτυα, γνωστά ως ghost nets, αποτελούν μια ακόμα απειλή για τον Μεσογειακό Θαλασσοκόρακα. Παραμένοντας στη θάλασσα για χρόνια, συνεχίζουν να παγιδεύουν θαλάσσια ζωή χωρίς έλεγχο. Κατά τη διάρκεια της κατάδυσης και της αναζήτησης τροφής, τα πουλιά μπορεί να μπλεχτούν στα δίχτυα αυτά, αδυνατώντας να απελευθερωθούν και συχνά οδηγούνται σε πνιγμό. Η παρουσία των ghost nets επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη ευάλωτο είδος και εντείνει τις πιέσεις που δέχεται ο πληθυσμός του στη Μεσόγειο.

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;

Πώς μπορούμε όμως εμείς, ως πολίτες, να συμβάλουμε στην προστασία αυτού του ιδιαίτερου είδους; Με το να μοιραζόμαστε την ακτογραμμή με σεβασμό.

Ο Μεσογειακός Θαλασσοκόρακας αποτελεί μέρος της φυσικής κληρονομιάς της Κύπρου εδώ και αιώνες. Η προστασία του δεν σημαίνει τον αποκλεισμό του τουρισμού ή της αλιείας, αλλά τη σωστή διαχείρισή τους. Με τον έλεγχο των τρωκτικών, τον σεβασμό των περιοχών φωλεοποίησης και τη σωστή ενημέρωση μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι αυτό το εμβληματικό θαλασσοπούλι θα συνεχίσει να κοσμεί τις ακτές μας.

Πώς βοηθά το έργο Πανδώτειρα τον Θαλασσοκόρακα;

Το έργο Πανδώτειρα υλοποιεί στοχευμένες δράσεις για την προστασία του Μεσογειακού Θαλασσοκόρακα στην Κύπρο, βασισμένες στη γνώση και την επιστημονική παρακολούθηση.

Κάθε χρόνο η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας μαζί με το BirdLife Cyprus, πραγματοποιούν καταγραφές αναπαραγωγής σε νησίδες και απόκρημνους βράχους όπου φωλιάζει το είδος. Με αυτό τον τρόπο παρακολουθούμε την κατάσταση και την τάση του πληθυσμού. Παράλληλα, δαχτυλιώνουμε πουλιά ώστε να μπορούν να τα αναγνωρίσουν, τόσο οι ερευνητές στο πεδίο, όσο και το κοινό. Αυτό μας επιτρέπει να μελετούμε την επιβίωση και τις μετακινήσεις των πουλιών. Επιπλέον, με την τοποθέτηση καμερών στις φωλιές, καταγράφουμε τη συμπεριφορά τους χωρίς όχληση, ενώ με τη χρήση δορυφορικών πομπών μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις θαλάσσιες διαδρομές, τις περιοχές τροφοληψίας και τις απειλές που αντιμετωπίζει το είδος.

Στο άμεσο μέλλον, το έργο Πανδώτειρα θα προχωρήσει στην τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε βασικές περιοχές για την ευαισθητοποίηση του κοινού, καθώς και σε δράσεις διαχείρισης του πληθυσμού των αρουραίων από σημαντικές περιοχές φωλεοποίησης. Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε ουσιαστικά την προστασία του είδους.

Μάθετε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

Συγγραφή: Ανταία Χρίστου (BirdLife Cyprus)

Συμβολή: Δρ. Νικόλαος Κασίνης (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

Φωτογραφία τίτλου: Δρ. Νικόλαος Κασίνης

The post Ο Θαλασοκόρακας της Μεσογείου σε κρίσιμο σταυροδρόμι appeared first on Pandoteira.

Για τα πουλιά, οι υγρότοποι είναι απολύτως απαραίτητοι. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκατοντάδες είδη πτηνών εξαρτώνται άμεσα από τα υγροτοπικά οικοσυστήματα, είτε για την αναπαραγωγή τους είτε ως σταθμούς ξεκούρασης και ανεφοδιασμού κατά τη μετανάστευση. Ιδιαίτερα τα μεταναστευτικά πουλιά δεν μπορούν να ολοκληρώσουν τα μακρινά τους ταξίδια χωρίς την ύπαρξη ασφαλών και λειτουργικών υγροτόπων.

Υγρότοποι στην Κύπρο

Η Κύπρος κατέχει έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο σε αυτό το παγκόσμιο δίκτυο μετανάστευσης. Βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο στο ανατολικό μεταναστευτικό πέρασμα μεταξύ Αφρικής, Ευρώπης και Ασίας, γεγονός που την καθιστά έναν από τους πιο κρίσιμους σταθμούς για τα πουλιά στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί στο νησί πάνω από 400 είδη πουλιών, εκ των οποίων η πλειονότητα είναι μεταναστευτικά ή διαχειμάζοντα, ενώ μεγάλο ποσοστό αυτών εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από τους υγρότοπους.

Οι υγρότοποι της Κύπρου, όπως οι Αλυκές Λάρνακας, η Αλυκή Ακρωτηρίου, η Λίμνη Παραλιμνίου, η Λίμνη Ορόκλινης, τα εποχικά έλη, τα φράγματα και τα ποτάμια, φιλοξενούν κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες πουλιά. Είδη όπως τα φλαμίνγκο, οι αγριόπαπιες, οι ερωδιοί, οι χαλκόκοτες, τα παρυδάτια πουλιά, αλλά και σπάνια αρπακτικά, βασίζονται σε αυτά τα οικοσυστήματα για τροφή και ανάπαυση. Για ορισμένα είδη, οι υγρότοποι της Κύπρου αποτελούν έναν από τους ελάχιστους διαθέσιμους σταθμούς σε ολόκληρη τη μεταναστευτική τους διαδρομή.

Η συμβολή του έργου Πανδώτειρα

Αναγνωρίζοντας αυτή τη σημασία, το έργο Πανδώτειρα υλοποιεί στοχευμένες δράσεις για την προστασία και αποκατάσταση των υγροτόπων, στο πλαίσιο της ενίσχυσης του δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο. Η ομάδα μας μελετά τις οικολογικές απαιτήσεις ειδών πτηνών που εξαρτώνται άμεσα από υγροτοπικά οικοσυστήματα, όπως οι αλυκές και οι λίμνες, ώστε να εντοπιστούν οι κρίσιμες ανάγκες τους σε τροφή, νερό και χώρους φωλιάσματος. Παράλληλα, καταγράφουμε και αξιολογούμε τους υγρότοπους και εκπονούμε Σχέδια Δράσης που καθοδηγούν τη μακροπρόθεσμη διαχείρισή τους.

Οι γνώσεις αυτές μεταφράζονται σε πρακτικά μέτρα διατήρησης, που περιλαμβάνουν την εφαρμογή συγκεκριμένων παρεμβάσεων σε υγροτόπους όπως οι Αλυκές Λάρνακας και η Λίμνη Παραλιμνίου, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των ενδιαιτημάτων και τη στήριξη των πληθυσμών των πουλιών. Παράλληλα, η δράση μας συμβάλλει στη δημιουργία ενός μόνιμου συστήματος παρακολούθησης ειδών και οικοτόπων, επιτρέποντας την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων και την έγκαιρη αντιμετώπιση νέων απειλών.

Η σημασία της Κύπρου δεν περιορίζεται μόνο στον αριθμό των ειδών που φιλοξενεί, αλλά και στο γεγονός ότι λειτουργεί ως μια πραγματική «γέφυρα ζωής» ανάμεσα σε 3 ηπείρους. Η απώλεια ή η υποβάθμιση των υγροτόπων του νησιού θα είχε επιπτώσεις όχι μόνο σε τοπικό, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, επηρεάζοντας πληθυσμούς πουλιών σε πολλές χώρες.

Παρά την ανεκτίμητη αξία τους, οι υγρότοποι της Κύπρου αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές, όπως η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή, η μείωση των υδάτινων πόρων και η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Η προστασία και η σωστή διαχείρισή τους είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τα πουλιά αλλά και για τον άνθρωπο, καθώς οι υγρότοποι συμβάλλουν στη ρύθμιση του νερού, στον περιορισμό των πλημμυρών και στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων μας υπενθυμίζει ότι η Κύπρος έχει ιδιαίτερη ευθύνη, αλλά και μια μοναδική ευκαιρία, να προστατεύσει αυτά τα πολύτιμα οικοσυστήματα. Μέσα από έργα όπως το Πανδώτειρα, τίθενται τα θεμέλια ώστε οι υγρότοποι να συνεχίσουν να στηρίζουν τη ζωή των πουλιών και τη φυσική κληρονομιά της Ανατολικής Μεσογείου για τις επόμενες γενιές.

Μάθε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

Συγγραφή: Χάρης Χατζηστυλλής (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

Συμβολή: Δρ. Νικόλαος Κασίνης (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

The post Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων appeared first on Pandoteira.

Monthly waterbird counts, conducted systematically for more than two decades by the Game and Fauna Service and BirdLife Cyprus, show a decline in the species’ population in Cyprus. Specifically, from 2013 to the present, a decrease of around 14–31% has been observed. A summary of the species’ status in Cyprus was recently presented at the 4th International Flamingo Symposium, which took place in Italy from 10–15 November 2025.

Possible factors behind the significant decline of the species on our island include frequent droughts, inflows of poor-quality water leading to reduced food availability, pressures from development, and incompatible activities around the wetlands.

As part of the Pandoteira Project, a ten-year project co-funded by the EU’s LIFE Programme, gaps in knowledge are being addressed regarding the specific dietary, breeding, and resting requirements of certain species, as well as the quantification of the threats they face. One of the species studied by the project is the Greater flamingo.

Filling these knowledge gaps will enable the adoption of targeted conservation actions to improve the status of the species in specific Special Protection Areas, Natura 2000 sites designated for wild birds. As a result, conservation objectives can be achieved both for the species and for the Natura 2000 Network sites in which they occur.

To find out more about the Pandoteira project, click here.

Cover photo: Marios Andreou (Frederick University)

The post Decline of the flamingo population in Cyprus appeared first on Pandoteira.

Starting from the Kionia picnic area, we visited three stations.

• First, we learned how to identify the reptiles of Cyprus, by observing preserved specimens in alcohol of the different species that live on our island. We also discussed basic differences that allow us to identify them easily.
• Then we learned how to safely and respectfully locate reptiles in nature. How experts catch and handle them, either for research purposes or for removing from residential areas, and how they are released safely back into their natural environment. We learned and tried to apply the “rock flipping” method, where one can carefully find reptiles under rocks, as they often use them as shelter. We also saw how experts “fish” reptiles without harming them, by tying a loop of dental floss onto a long rod. Although we tried to catch lizards using this method … it’s harder than it sounds.
• At the third station, we learned how to deal with emergencies and injuries in nature. It’s crucial to know how to protect both ourselves and the environment and be well prepared for future outdoor activities.

Afterwards, we walked a part of the Kionia – Prophet Elias trail, where we enjoyed the spectacular view and were informed about the biodiversity of the area. For those who did not want to join the hike, our team had prepared reptile-themed crafts. Children and adults made magnets, figures, and collages in the shape of lizards, snakes, and chameleons.

The Pandoteira project deals with the management of the Natura 2000 network in Cyprus, with the purpose of making the network more effective and functional, as well as sustainable. The project is co-funded by the EU’s LIFE Programme, it is coordinated by the Department of Environment and has 13 other associated beneficiaries from Public Bodies, Universities, NGOs and private companies. Find out more about the project’s Partners here.

To learn more about the Pandoteira project follow this link.

The post Getting to know the reptiles of Cyprus appeared first on Pandoteira.

Η Κύπρος στον παγκόσμιο χάρτη της μετανάστευσης

Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου, αποτελεί έναν κρίσιμο σταθμό ξεκούρασης και κομβικό σημείο ανεφοδιασμού για εκατομμύρια μεταναστευτικά πουλιά που ταξιδεύουν μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Κατά τις περιόδους άνοιξης και φθινοπώρου, από τον ουρανό της Κύπρου περνάνε χιλιάδες μεταναστευτικά πουλιά, από τα πιο μεγάλα όπως γερανοί, πελαργοί, μεγάλα και μεσαία αρπακτικά και υδρόβια, καθώς πλήθος άλλων μικρότερων ειδών που ορισμένα κάνουν και στάση στο νησί μας για ανεφοδιασμό και ξεκούραση, σε σημαντικούς βιότοπους όπως οι αλυκές Λάρνακας και Ακρωτηρίου, ο υγρότοπός «Λειβάδι» Ακρωτηρίου, οι λίμνες Παραλιμνίου και Ορόκλινης, το Κάβο Γκρέκο, η χερσόνησος Ακάμα και άλλα, απαραίτητα για τη συνέχιση της μετακίνησης από τη Κύπρο προς άλλες γεωγραφικές τοποθεσίες.

Ποικιλία ειδών και σπάνια φαινόμενα

Πάνω από 200 είδη μεταναστευτικών πουλιών καταγράφονται στην Κύπρο, ανάμεσά τους και σπάνια ή απειλούμενα είδη, όπως ο Στικταετός (Clanga clanga), το Μαυροφάλκονο (Falco vespertinus) και ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae). Οι υγρότοποι, οι κοιλάδες ποταμών, οι παράκτιες περιοχές και τα ορεινά περάσματα λειτουργούν ως “πράσινοι διάδρομοι” που επιτρέπουν στα πουλιά να συνεχίσουν το ταξίδι τους με ασφάλεια.

Απειλές και προκλήσεις

Δυστυχώς, τα μεταναστευτικά πουλιά αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές, τόσο κατά τη μετανάστευση όσο και στους ενδιάμεσους σταθμούς: παράνομη παγίδευση, καταστροφή ενδιαιτημάτων, κλιματική αλλαγή και εμπόδια στις μεταναστευτικές διαδρομές λόγω της αστικοποίησης, ανεμογεννήτριες και δίκτυα ενεργειακής υποδομής . Στην Κύπρο, παρά τις βελτιώσεις των τελευταίων χρόνων, η παγίδευση με δίχτυα και ξόβεργα με τη χρήση ηχοπαραγωγικών συσκευών παραμένει σοβαρό πρόβλημα σε ορισμένες περιοχές.

Το ταξίδι του νεαρού Αριστοφάνη

Ο Αριστοφάνης είναι ένα νεαρό φλαμίνγκο που βρέθηκε εξαντλημένο στην Κύπρο τον Αύγουστο του 2023. Μεταφέρθηκε άμεσα στο κέντρο περίθαλψης της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, όπου παρέμεινε για 2 μήνες περίπου. Ακολούθως, τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου, η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας τοποθέτησε πομπό στο φλαμίνγκο για να καταγράφονται οι κινήσεις του και το απελευθέρωσε στην αλυκή Ακρωτηρίου.

Μέσω του πομπού μάθαμε ότι μέχρι τον Μάη του 2024, ο Αριστοφάνης βρισκόταν στην Αλυκή Ακρωτηρίου. Έπειτα επισκέφτηκε διάφορους υγροβιότοπους της Κύπρου. Τις λίμνες Ορόκλινης, Παραλιμνίου, Αμμοχώστου (Αγ. Λουκάς), Καράολος και το βόρειο τμήμα των εκβολών Πεδιαίου – Γιαλιά. Στη συνέχεια έκανε ένα σύντομο ταξίδι 7 ημερών στην Τουρκία, στη λίμνη Ereğli και ακολούθως επέστρεψε στην Κύπρο όπου και παρέμεινε για ένα μήνα περίπου. Ύστερα έκανε μια σύντομη στάση 24 ωρών στον υγροβιότοπο του Eilat στο Νότιο Ισραήλ, διέσχισε την Ερυθρά θάλασσα και την επόμενη μέρα πήγε νότια.

Συνέχισε το ταξίδι του νότια, καταλήγοντας στην Αίγυπτο και το βόρειο Σουδάν, πάντα ακολουθώντας τον Νείλο. Τα τελευταία στίγματα που έχουμε λάβει είναι από τον Δεκέμβρη του 2024, όταν ο Αριστοφάνης επισκέφτηκε τη λίμνη Νουβία στο Σουδάν. Μάλλον λόγω μειωμένης δορυφορικής κάλυψης στην περιοχή δεν έχουμε λάβει νέα δεδομένα από τότε. Ανυπομονούμε όμως να δούμε πώς θα συνεχίσει τα ταξίδια του το νεαρό φλαμίνγκο!

Ένα κοινό καθήκον

Η προστασία των μεταναστευτικών πουλιών δεν γνωρίζει σύνορα. Απαιτεί διεθνή συνεργασία, ευαισθητοποίηση των πολιτών και ενίσχυση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η Κύπρος έχει ρόλο-κλειδί σε αυτή την προσπάθεια και κάθε βήμα προς τη διατήρηση των φυσικών της οικοσυστημάτων συμβάλλει στην παγκόσμια προστασία της βιοποικιλότητας.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών, καλούμε όλους να παρατηρήσουν, να μάθουν και να προστατεύσουν αυτά τα υπέροχα είδη που διασχίζουν τον κόσμο για να επιβιώσουν. Μαζί μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι οι ουρανοί της Κύπρου θα συνεχίσουν να γεμίζουν φτερά και τραγούδια για πολλές γενιές ακόμα.

Πώς το έργο Πανδώτειρα βοηθά τα μεταναστευτικά πουλιά

Στο πλαίσιο του Έργου Πανδώτειρα, ενός δεκαετούς Έργου το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της ΕΕ, θα καλυφθούν τα κενά γνώσης σχετικά με τις ειδικές απαιτήσεις ορισμένων ειδών για τη διατροφή, τη φωλεοποίηση και την ανάπαυση, καθώς και την ποσοτικοποίηση των απειλών που αυτά αντιμετωπίζουν. Η κάλυψη αυτών των κενών γνώσης θα επιτρέψει την υιοθέτηση στοχευμένων δράσεων διατήρησης για τη βελτίωση της κατάστασης των ειδών αυτών σε συγκεκριμένες Ζώνες Ειδικής Προστασίας. Ως αποτέλεσμα, θα μπορέσουν να επιτευχθούν οι στόχοι διατήρησης, τόσο για τα είδη, όσο και για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000 στις οποίες βρίσκουμε τα είδη αυτά.

Μάθετε περισσότερα για το έργο Πανδώτειρα εδώ.

Συγγραφή: Χάρης Χατζηστυλλής (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας)

Συμβολή: Δρ. Νικόλαος Κασίνης (Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας), Ανταία Χρίστου (BirdLife Cyprus)

Φωτογραφία τίτλου: A. Stocker

The post Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών appeared first on Pandoteira.

Sunday, October 26, 2025
Kionia Picnic Site
Meeting time: 9:30

Through games and interactive activities, you’ll get to know the different reptile species of Cyprus, learn why there’s no need to fear them, how to identify them, and how to behave safely in nature. Come on your own, with your family, or with friends, and enjoy a beautiful morning outdoors with the Pandoteira team!

The day’s activities will be offered by members of our team from Terra Cypria and the Open University of Cyprus, in collaboration with the Cyprus Herpetological Society.

Activities at the picnic site (9:30 – 11:00)

At the Kionia Picnic Site, we’ll have three activity stations where you can learn:

• How to identify the different species of reptiles and how to spot them safely.
• Basic first aid in nature and ways to prevent accidents.
• How to behave properly and respectfully towards reptiles.

These activities will conclude at 11:00, when we will recharge with a refreshing juice and move on to the second part of the experience!

Hike or crafts? (11:30 – 13:00)

If you’re up for a hike, join our team on the Kionia – Prophitis Ilias nature trail, where we’ll enjoy nature together while observing and identifying reptiles. The hike will begin at 11:30 from the picnic site and last about one hour, as we won’t walk the entire trail. We will return to the picnic site by 13:00.

The hike is also suitable for children aged 7 and above.

For children and adults who prefer not to hike, we will offer crafts at the picnic site until the hikers return. Children staying for crafts must be accompanied by an adult.

Register now!

The post World Reptile Day celebration appeared first on Pandoteira.